رویکردی شناختی به کلان‌استعارة عشق در اشعار شیرکو بی‌کس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج، ایران

2 استادیار گروه زبان انگلیسی و زبان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج، ایران

3 استادیار( مدعو) گروه زبان انگلیسی و زبان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج، ایران

10.30465/lir.2020.31240.1152

چکیده

در این جستار با تکیه بر مفهوم شناختی استعاره، نگارنده قصد دارد کلان‌ استعارة عشق را در اشعار شیرکو بی‌کس، شاعر کُرد معاصر بررسی کند. داده‌های پژوهش، اشعار موجود در کتاب مجموعه شعر اینک دختری سرزمین من است (2011) می‌باشد که در آن استعاره‌های کلان و مفهومیِ متعدد و مختلفی مشاهده می‌شود. اینکه عشق چگونه در اشعار بی‌کس نمود پیدا می‌کند و چگونه استعاره‌های مفهومی خُردِ موجود در روساخت این اشعار توسط استعارة کلان عشق انسجام یافته‌اند، سوالات اصلی پژوهش می‌باشند. پژوهش حاضر با تکیه بر نظریة استعاره‌های مفهومی لیکاف و جانسون (1980) و نظریات کووچش (2010)، و به روش استنباطی- تحلیلی صورت گرفته است و نگارش آن برپایة شیوة کتابخانه‌ای می‌باشد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اولاً عشق مفهومی بارز در اشعار بی‌کس می‌باشد و همچنین، استعاره‌های خُرد به ‌کار رفته در روساخت این آثار داری زیرساختی پایه‌ای به نام کلان‌استعارة عشق هستند که در سراسر متن موج می‌زند.

کلیدواژه‌ها


راسخ مهند، محمد (۱۳۸۹). درآمدی بر زبان‌شناسی شناختی: نظریه‌ها و مفاهیم، تهران: سمت.
رستم­بیک تفرشی، آتوسا و محمد­عارف امیری (1398). «تحلیل انتقادی استعاره عشق در ترانه­های فارسی: رهیافتی   پیکره­ای»، فصلنامه علمی – پژوهشی زبان­پژوهی دانشگاه الزهرا، 11(30)، صص 71-97.
زاهدی، کیوان و عصمت دریکوند (1390). «استعارة شناختی در نثر فارسی و انگلیسی»، پژوهش­نامة علوم انسانی، 3 (6)، صص 1-19.
عبداللهی، درخشان (1394). استعاره­های ساختاری، جهتی و وجودی در کردی جافی، پایان­نامة کارشناسی ارشد زبان­شناسی، دانشگاه رازی کرمانشاه.
کریمی، وحیده (1391). استعاره­های درد در گویش کردی کلهری ایلام از نظر معنی­شناسی، پایان­نامة کارشناسی ارشد زبانشناسی، پژوهشکدة زبان­شناسی تهران.
ویسی­حصار، رحمن، منوچهر توانگر و والی رضایی (1392). «پنج کلان­الگوی استعاری در رباعیات اصیل خیام»، نشریة پژوهش­های زبان­شناسی تطبیقی، 3 (6) ، صص 89-104.
کُردی
بێکه­س، شێرکۆ (2006). دیوانی شێرکۆ بێکه­س: به­رگی دوهه­م، سلێمانیه:
دانسقه.
بێکه­س ، شێرکۆ (2013). نووسین به­ئاوی خوله­مێش: ژیاننامه و بیره­وه­ری، چاپی یه­که­م، سلیێمانیه: ئاراس.
بێکه­س ، شێرکۆ (1394). دیوانی شێرکو بێکه­س: ئێستا کچێک نیشتمانمه،
تهران: آریوحان.
Lakoff, G. & Johnson, M. (1980). Metaphors We Live By. Chicago: University of Chicago press.
Lakeoff, G. & Johnson, M. (2003). Metaphors We Live By. London: University of Shicago Press.
Kovecses, Z. (2010). Metaphor: A Practical Introduction. Oxford and New York: Oxford University Press.
Ricoeur, P. (1977). The Rule of Metaphor: The Creation of Meaning in Language. London: Routledge.
Werth, P. (1994). Extended Metaphors: A text-world account. Language and Literature. 3(2): 79-103
Yu, N. (2003). “Chinese Metaphors of Thinking” Paper presented at the 7th International cognitive linguistics conference, cognitive linguistics, (14)2/3.